Τετάρτη, Οκτωβρίου 07, 2009

Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων

Μιας και είμαι ανάμεσα στους συγγραφείς αυτού του μπλογκ, θα ήθελα να θίξω ένα θέμα. Πιθανώς να είναι και επίκαιρο λόγω της καινούργιας κυβέρνησης. Το θέμα είναι το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων και ο ρόλος του. Αναρωτιέμαι ποιός είναι ο λόγος τα θρησκεύματα να ανήκουν στο ίδιο υπουργείο με την παιδεία. Είναι δυο θέματα μάλλον άσχετα. Σε μια δημοκρατία (η οποία δεν είναι θεοκρατία), το να εξαρτώνται και οι δυο τομείς από τον ίδιο υπουργό είναι άσχημο. Το λογικό θα ήταν (αν θέλουμε να κρατήσουμε τα θρησκεύματα σαν έναν από τους τομείς της κυβέρνησης--αλλά κι αυτό ακόμα το αμφισβητώ) να υπήρχε ξεχωριστό υπουργείο. Άλλο η παιδεία και άλλο η εκκλησία. Απ΄ότι γνωρίζω, η Ελλάδα είναι η μοναδική Ευρωπαΐκή χώρα που ανακατεύει και τα δυο. Και απ΄ότι διαπιστώνω είναι ότι κανείς ποτέ δε ρωτάει την παραπάνω ερώτηση στην Ελλάδα. Κατά κάποιον τρόπο, όλοι, ανεξάρτητα πολιτικής τοποθέτησης, δέχονται έμμεσα το status quo: παιδεία και θρησκεία στο ίδιο καλάθι. Γιατί;

-Τάκης Κωνσταντόπουλος,
Καθηγητής
www.math.uu.se/~takis

12 σχόλια:

Sotiris K. είπε...

Προσωπικά συμφωνώ γενικώς με την άποψή σου. Τουλάχιστον πολιτικά.
Μπορώ να αντιληφθώ τη σκοπιμότητα της συνύπαρξης του Παιδείας με τα Θρησκεύματα, -που δεν είναι με τα Θρησκεύματα, αλλά με την κρατούσα θρησκεία- αλλά δεν συμφωνώ με αυτό.

Η μικρή μου διαφωνία με εσένα είναι στην ύπαρξη ξεχωριστού υπουργείου θρησκευμάτων.
Ένα Υφυπουργείο στο Πολιτισμού, θα ήταν μια ενδιαφέρουσα ίσως επιλογή.
(Φυσικά δεν παραγνωρίζω τις διαστάσεις που έχουν να κάνουν με την Εξωτερική Πολιτική (!), τη μεγάλη περιουσία, κινητή και ακίνητη, αλλά και σειρά άλλη σοβαρών θεμάτων, που χρειάζεται να αντιμετπωιστούν)
Γεγονός είναι όμως πως ναι, στο βαθμό που επιδιώκεται να φύγει η εκπαίδευση από τον εναγκαλισμό της θρησκείας, είναι σχεδόν νομοτελειακό να απομακρυνθούν τα θρησκεύματα, από το Υπουργείο Παιδείας!

Darthiir the Abban είπε...

Αν τα θρησκευτικά θεωρηθούν ηθικοπλαστική διδασκαλία, τότε υπάρχει λόγος.
(Παρόλ' αυτά, ειδικά με τα σημερινά δεδομένα, συμφωνώ μαζί σας)

Takis Konstantopoulos είπε...

Sotiris K.: Ίσως δεν ήμουν σαφής. Δε με ενδιαφέρει τόσο που θα πάνε τα θρησκεύματα (υφυπουργείο πολιτισμού, ξεχωριστό υπουργείο, ή--ακόμα καλύτερα--να ανήκουν στην εκκλησία και η εκκλησία να έχει το δικό της τσιφλίκι), όσο η απόσπαση της Παιδείας σε ένα υπουργείο που ασχολείται ΜΟΝΟ με την Παιδεία. Επομένως, συμφωνούμε. Και, ναί, συμφωνώ απόλυτα ότι "θρησκεύματα" σημαίνει "ορθόδοξη εκκλησία". Εξάλλου, όσοι φόροι πληρώνουν (με το ζόρι) οι Έλληνες πολίτες για τα θρησκεύματα πάνε αποκλειστικά και μόνο στην ορθόδοξη εκκλησία.

Darthiir the Abban: Άσχετα με τα σημερινά ή παρελθόντα δεδομένα, τα θρησκευτικά δεν αποτελούν ηθικοπλαστική διδασκαλία. Θεωρείται, φυσικά, ότι αποτελούν, μόνο και μόνο επειδή έτσι είναι το status quo και το status quo δεν συζητείται από λογική άποψη.

Και κάτι άλλο: Η παρουσία των (ορθόδοξων) ιερέων στην Ακαδημία Αθηνών είναι απαραδεκτη. (Συμβαίνει και στο Ιράν, μόνο που το Ιράν κυβερνάται από αγιατολλάχηδες.)

Ευαγγελία Παπανικολάου είπε...

Ίσως αγνοείτε ότι ακόμη και η κλασική αρχαία ελληνική αρχή της παιδείας ήταν "Υπό Διός παιδεύεσθαι". Τα πάντα αναφερόταν στο θεό. Αυτή η αρχή ήρθε σε απόλυτη συνάφεια και με την ορθόδοξη σκέψη των Ελλήνων Πατέρων. Είναι εύκολο να θέλουμε να τα πετάξουμε όλα, όμως να σκεφτούμε λίγο μήπως αποκόπτοντας όλες τις ρίζες μας, βρεθούμε να νεκρωθούμε οι ίδιοι. Είναι δικαίωμα κάποιου να μην πιστεύει στο Θεό, όμως τα θέματα της Παιδείας είναι πολύ σοβαρά για να πειραματίζεται κάποιος ζητώντας να διώξει αυτά που τους δίνουν ζωή. Πρέπει κάποιος πρώτα να μελετήσει πολύ ελληνική φιλοσοφία και ορθόδοξη Πατερική Γραμματολογία και έπειτα να αγγίξει σοβαρά τα θέματα της Παιδείας. Αυτός ο τόπος έχει Παράδοση. Και η Παράδοση αυτού του τόπου έχει συνυφάνει την Παιδεία με την πίστη στο Θεό. Ήταν η πίστη του Μακρυγιάννη και του Κοσμά του Αιτωλού, που έκτισε αμέτρητα ελληνικά σχολειά.
Μην ξεχνάτε ότι "όποιος απόκόπτει τις ρίζες του, πεθαίνει".

Takis Konstantopoulos είπε...

Ακριβώς επειδή η Παιδεία είναι κάτι πολύ σοβαρό πρέπει να αποκοπεί από τους δεσμούς της οποιασδήποτε θρησκείας/δυσειδαιμονίας είτε αυτή λέγεται Ορφισμός είτε Χριστιανισμός είται Ζωροαστρισμός. Είναι ακριβός αυτός ο παραλογισμός που έχει οδηγήσει στην καταδυνάστευση του ορθολογισμού. Η θρησκεία βασίζεται σε αναπόδεικτες αυθαίρετες δοξασίες, οι περισσότερες από τις οποίες είναι βλαβερές για την ψυχική (και πολλές φορές σωματική) υγεία του κόσμου. Το να λέμε στα παιδιά να πιστεύουν σε κάτι αυθαίρετο και μάλιστα να τα υποχρεώνουμε να το πιστεύουν είναι ό,τι πιο κακό θα μπορούσαμε να κάνουμε.

Η λέξη `πίστη' θα πρέπει να αντικατασταθεί από τη λέξη `σκέψη'. Δεν υπάρεχει κανένας εκ των προτέρων λόγος μια θρησκεία να απαιτά πίστη. Ο μόνος λόγος της πίστης είναι επειδή οι θρησκείες έχουν ιδρυθεί από ανθρώπους οι οποίοι δεν έχουν απολύτως κανένα επιχείρημα απόδειξης των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων και έτσι έχουν βρεί βολικό (και αποτελεσματικό) στο να εξαναγκάζουν (με ψυχολογική βία) τον κόσμο σε μια `πίστη'.

Darthiir the Abban είπε...

Η αυθυποβολή και η ελπίδα είναι αναγκαίες. Και μέσω ορθολογισμού δεν υφίστανται. Υπάρχουν μόνο λόγω της πίστης και συνεπώς η πλήρης αντικατάστασή της από την σκέψη, θα οδηγήσει σε ισοπεδώσεις.
Και παρότι στο υπόβαθρο της σκέψης σας συμφωνώ μαζί σας, διαφωνώ με την οπτική που διαλέγετε να ακολουθήσετε. Η θρησκεία, για πολλούς ψυχολογικούς λόγους, είναι αναγκαία.
Όσο για τον ισχυρισμό πως τις περισσότερες φορές είναι επιβλαβής, δεν ισχύει. Η ωφέλεια, ή η βλαπτικότητα εξαρτώνται από τον τρόπο διαχείρισης του θέματος, ενώ τα ποσοστά τους είναι ίδια με, και πηγάζουν από, αυτά της αυθυποβολής.

Takis Konstantopoulos είπε...

"Η αυθυποβολή και η ελπίδα είναι αναγκαίες."

Δεν έχω ξανακούσει πιο αστείο αξίωμα.

Darthiir the Abban είπε...

Ξεκίνα ρωτώντας κανά γιατρό πρώτα, και μετά ρωτάς και άλλους, εκτός και αν έχεις συνήθως κλειστά αυτιά, που το βρίσκω πολύ πιθανό.
Δεν είναι θέμα αξιώματος, αλλά τρόπου λειτουργίας του ανθρώπινου μυαλού αλλά και της συνολικής φυσιολογίας του.

Σου είπα, συμφωνώ με τη βάση της σκέψης σου, αλλά όλη σου η ανάπτυξη, καθώς και οι απαντήσεις που δίνεις είναι άκρως μηδενιστικές.

Ανώνυμος είπε...

ΣΥΜΦΩΝΩ Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΠΡΕΠΕΙ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ
ΝΑ ΑΠΑΛΑΓΕΙ ΑΠΟ ΤΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Takis Konstantopoulos είπε...

Syggnomi gia tous latinikous xaraktires, alla den exo elliniko pliktrologio.

Darthiir the Abban: Den yparxei tipota midenistiko s'auta pou eipa. Aplos kati apolyta orthologistiko. Diladi: I paideia den exei apolytos kamia sxesi me ti thriskeia. Akoma kai an i politeia thelei na diatirisi ti sxesi tis me tin Orthodoksi Ekklisia, as ftiaksei ksexoristo ypourgeio. Den yparxei logos, pera apo to "etsi itan panta" (o opoios den einai logos) na einai mazi ta thriskeumata (diladi i Orthodoksi ekklisia) me tin Paideia.

Anonyme: I paideia, opos eipa, den exei sxesi me ti thriskeia. Epomenos auto pou les einai: Prepei na apallagei to ypourgeio paideias apo auto tis ekklisias.

Darthiir the Abban είπε...

Αντιθέτως, η πολιτεία είναι που δεν έχει σχέση με τη θρησκεία, ή μάλλον το κράτος. Η παιδεία έχει.
Περι ορθολογισμού τώρα, οι απόψεις διίστανται, μιας και συνήθως εγώ είμαι που κατατάσσομαι στους ορθολογιστές. Άλλωστε ακόμα και σε αυτόν χρειάζεται μέτρο. :)
Όπως λέει και ο Σωτήρης, όλα έχουν σχέση με το τί κοινωνία θέλουμε. Κι εγώ, τόσο ισοπεδωτική κοινωνία δεν την θέλω είν' η αλήθεια.
Θα σε στενοχωρήσω, γιατί η θρησκεία είναι έμφυτη στον άνθρωπο και, με κάποια μορφή, θα υπάρχει και θα διδάσκεται πάντα. Όπως και η ελπίδα πέρα από κάθε ορθολογισμό, αλλιώς ο άνθρωπος, ως ορθολογιστής, δεν θα είχε επιβιώσει ως σήμερα!

Takis Konstantopoulos είπε...

Darthiir the Abban: (Syggnomi kai pali gia tous mi ellinikous xaraktires, alla, edo sto Cambridge, mou exoun dosei enan ypologisti pou exei mono latinikous xaraktires).

Kata basi, symfonoume. To problima pou thelo na thikso (kai syggnomi an mesa apo ta logia mou perasa tis idees mou gia kati pio themeliodes) einai i sxesi Politeias kai Ekklisias. Den einai dynato, to gnorizo kala, na diagrapsoume ti thriskeia teleios, giati, opos eipes, polys kosmos ti xreiazetai.

Auto omos pou prepei na syzitithei sobara kai na ginei kapoia stigmi einai o diaxorismos tou Ypourgeiou Paideias kai Ypourgeioy Thriskeias, AN ypotethei oti teleutaio prepei na yparxei. Kai an yparxei, tote na einai, pragmatika, amerolipto pros oles tis thriskeutikes doksasies. Dioti einai adiko, p.x., gia ena mousoulmano na plironei forous gia tous Orthodoksous Iereis. Kai nai men, istorika, ta teleutai 1800 xronia, o Xristianismos einai stoixeio tis Elladas, emeis omos, os orthologistes, tha prepei toulaxiston na angnorisoume to dikaioma kapoion na min einai Xristianou i na min asxolopuntai pote me ti Thriskeia.

Oso de gia to an xreiazetai i oxi i Thriskeia, tha elega to eksis, sta grigora: Xreiazetai, pithanos, ena deos pros to sympan, mia anagnorisi tis thesis tou anthropou se auto, ena systima ithikis pou den basizetai se sygkekrimenes teletourgies, alla den xreiazetai i proskollisi pros sygkekrimenes doksasies.